نقد قرآنی بر مواضع اخیر سخنان رییس جمهور
امام خمینی (رحمه الله علیه) در
پیامی به همه مردم ایران خاتمه ارتباط با دولت جنایتكار امریكا را به فال
نیك گرفته و این مسئله را منشا بسیاری از بركات برای ملت ایران بیان كردند .( صحیفهی نور، ج 12،ص 40)
هنوز 5 ماه از تسخیر لانه جاسوسی امریكا نگذشته بود كه با قطع شدن روابط
بین ایران و ایالات متحده امریكا در سال 59 عصر تازه ای در تاریخ ایران
اسلامی متولد شد و این قطع رابطه خاتمه ای بود برای هر گونه استعمار از
جانب دولت های زورگویی كه امریكا در رأس آنها قرار داشت .
امام خمینی (رحمه الله علیه) در پیامی به همه مردم ایران خاتمه ارتباط
با دولت جنایتكار امریكا را به فال نیك گرفته و این مسئله را منشأ بسیاری
از بركات برای ملت ایران بیان كردند.( صحیفهی نور، ج 12،ص 40)
یكی از بحث های مهم این روزها در
محافل خبری و رسانه های داخل و خارج ،سخنان رئیس جمهوری ایران پیرامون
ارتباط با امریكاست ،سخنانی كه حكایت از این مطلب دارد كه اگر روابط بین دو
كشور به صورت مسالمت آمیز برقرار شود، می تواند كمك شایانی در رشد و
شكوفایی این دو كشور در مرحله اول و در مرحله بعد شكوفایی كشور های دیگر
شود .
متن سخنان ایشان به شرح زیر است:
(بنده جزء کسانی هستم که معتقدم امکان تداوم این شرایط بین ایران و
آمریکا وجود ندارد و باید این وضعیت بهبود یابد. دو کشور بزرگ، موثر و
قدرتمند، 33 سال است که رو در روی یکدیگر قرار گرفته اند و اگر در این مدت
هم افزا با یکدیگر عمل کرده بودند امروز شرایط بین المللی شکل دیگری داشت.)
این سخنان كه با واكنش های متفاوت از سوی منتقدین از نمایندگان مجلس
گرفته تا مشاور ویژه مقام معظم رهبری دكتر ولایتی مواجه شد، انتقاداتی كه
حاكی از رد و ابطال این گونه مواضع می كرد كه برای مثال به بخشی از سخنان
دكتر ولایتی اشاره می كنیم:
(سیاست کلی ایران در خصوص ارتباط با آمریکا مانند گذشته است و هیچ
تصمیمی در تغییر این سیاست گرفته نشده و ایران به سیاستهای استوار گذشته
که پایه گذار آن امام(ره) بود و رهبر معظم انقلاب نیز آن را تایید کرده
پایبند است.)
مواضع جمهوری اسلامی ایران و همچنین روش رهبر معظم
انقلاب به اندازه ای در راستای قطع هرگونه رابطه با امریكا روشن و شفاف است
كه اظهاراتی از قبیل سخنان رئیس جمهور نمی تواند تغییری در این رویكرد
ایجاد كند و ایران اسلامی با تاكید بر مواضع اسلامی و قرانی خود مبنی بر
قطع هرگونه رابطه با دشمنان به راه خود در راستای رسیدن به اهداف عالیه
حركت می كند
این مواضع ما را بر آن داشت كه ارتباط با دشمنان از جمله آمریكا را از
دیدگاه قرآن كریم مورد بررسی قرار داده تا اولا با دیدگاه قرآن كریم آشنا
شویم و در مرحله بعد دیدگاه بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی را
نیز در این مورد مطرح كنیم تا علت مخالفت امام راحل با این روابط را كاملا
درك كنیم .
آیات متعددی پیرامون قطع هرگونه روابطی با دشمنان در قرآن كریم مطرح شده
است كه برای نمونه در این قسمت به آیه اول از سوره ممتحنه اشاره می شود ،
آیه ای كه می تواند به تنهایی فصل الخطابی برای هر گونه ارتباط با دشمنان
باشد :
(یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَ عَدُوَّكُمْ
أَوْلِیاءَ تُلْقُونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ كَفَرُوا بِما
جاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ یُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِیَّاكُمْ أَنْ
تُۆْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهاداً فی
سَبیلی وَ ابْتِغاءَ مَرْضاتی تُسِرُّونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ
أَنَا أَعْلَمُ بِما أَخْفَیْتُمْ وَ ما أَعْلَنْتُمْ وَ مَنْ یَفْعَلْهُ
مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبیلِ : اى
كسانى كه ایمان آوردهاید، دشمن من و دشمن خودتان را به دوستى برمگیرید
[به طورى] كه با آنها اظهار دوستى كنید، و حال آنكه قطعاً به آن حقیقت كه
براى شما آمده كافرند [و] پیامبر [خدا] و شما را [از مكّه] بیرون مىكنند
كه [چرا] به خدا، پروردگارتان ایمان آوردهاید، اگر براى جهاد در راه من و
طلب خشنودى من بیرون آمدهاید. [شما] پنهانى با آنان رابطه دوستى برقرار
مىكنید در حالى كه من به آنچه پنهان داشتید و آنچه آشكار نمودید داناترم. و
هر كس از شما چنین كند، قطعاً از راه درست منحرف گردیده است.)( الممتحنة : 1)

در این آیه شریفه ابتدا مى فرماید: (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لاتَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِیاءَ : اى کسانى که ایمان آورده اید! دشمن من و خود را دوست خویش قرار ندهید)
و این بدین معناست كه این گروه دشمنان خداوند هستند و با این ویژگی چگونه دست دوستی به سوی آنها دراز می كنید.
سپس می فرماید:( تُلْقُونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ کَفَرُوا
بِما جاءَکُمْ مِنَ الْحَقِّ یُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِیّاکُمْأَنْ
تُۆْمِنُوا بِاللّهِ رَبِّکُمْ :شما
نسبت به آنها اظهار محبت مى کنید در حالى که آنها نسبت به آنچه از حق براى
شما آمده (اسلام و قرآن) کافر شده اند، و رسول خدا و شما را به خاطر ایمان
به خداوندى که پروردگار همه شما است از شهر و دیارتان بیرون مى رانند.)
مگر نه این است كه امروزه هزاران نفر از مردم فلسطین را به بهانه های
واهی از شهر و دیار خود اخراج كرده اند و اگر روزی قدرت بر اخراج شما نیز
داشته باشند از این كار منصرف نمی شوند.
سپس در ادامه می افزاید:(إِنْ کُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهاداً فِی سَبِیلِی وَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِی:اگر شما براى جهاد در راه من و جلب خشنودیم هجرت کرده اید، پیوند دوستى با آنها برقرار نسازید.)
اگر امروزه ایران اسلامی كمر جهاد را محكم بسته است و در برابر تمام
ابرقدرت های دنیا قد علم كرده و در خط مقدم جهاد در راه خداوند است، این
جهاد و مبارزه با دوستی با دشمنان هیچ گونه تناسبی نخواهد داشت.
و در فراز آخر آیه خداوند متعال به صورت یك هشدار جدی برای تمام افرادی
كه خواستار دوستی و ارتباط با دشمنان هستند این مسأله را بیان می كند كه :
شما نسبت به آنها اظهار محبت مى کنید در حالى که آنها
نسبت به آنچه از حق براى شما آمده (اسلام و قرآن) کافر شده اند، و رسول خدا
و شما را به خاطر ایمان به خداوندى که پروردگار همه شما است از شهر و
دیارتان بیرون مى رانند
(وَ مَنْ یَفْعَلْهُ مِنْکُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِیلِ:هر کس از شما چنین کارى کند، از راه راست منحرف و گمراه شده است)
و در حقیقت دوستی و هر گونه ارتباط با دشمنان به عنوان انحراف و گمراهی از
راه راست كه راه انقلاب و اسلام است معرفی شده است و حجت را بر تمام افراد
تمام كرده است.
امام راحل با نگاه آسمانی خویش ،به همه جوانب ارتباط و دوستی با دشمنان
واقف بود و با جملاتی قاطع و استوار به دنبال قطع هر گونه روابط با دشمنان
قسم خورده این مرز و بوم بود، سخنانی كه هر كدام از آنها ، دشمنان و
مخصوصاً امریكا را به عنوان دشمن اصلی این مرز و بوم معرفی می كند كه به
گوشه ای از آنها اشاره می كنیم.
امام در پاسخ به همه كسانی كه ایشان را مدام به ارتباط با آمریكا نصیحت می كردند اینگونه می فرماید:
(یك دسته ای نصیحت كنند ما را كه
شما باید صلح بكنید، این مال ضعف است ، آن اشخاص ضعیفی كه همیشه در دام
آمریكا بودند یا امثال اینها از این مسایل می گویند لكن ما تازه خارج شدیم
از این دام ، دوباره حاضر نیستیم وارد بشویم ، ملّت ما حاضر نیست به این كه
دوباره در این دام وارد بشود، دوباره مستشارهای آمریكا بیاید و هر حكومتی
می خواهد بكند. تا حالا ما را عقب نگه داشتند بس است ایا می خواهند باز هم
نگه دارند، عقب تر ببرند؟)( صحیفه نور، جلد: 20، ص : 90)
خلاصه كلام اینكه مواضع جمهوری اسلامی ایران و همچنین روش رهبر معظم
انقلاب به اندازه ای در راستای قطع هرگونه رابطه با امریكا روشن و شفاف
است كه اظهاراتی از قبیل سخنان رئیس جمهور نمی تواند تغییری در این رویكرد
ایجاد كند و ایران اسلامی با تأكید بر مواضع اسلامی و قرانی خود مبنی بر
قطع هرگونه رابطه با دشمنان به راه خود در راستای رسیدن به اهداف عالیه
حركت می كند.
امین ادریسی
بخش قرآن تبیان